Dấu ấn sinh học Osteopontin

Bs Karin Klingel và Reinhard Kendorf vừa trình bày trong báo Seminars in Thrombosis and Hemostasis, 11 May, 2010, cho biết biểu hiện dấu ấn sinh học Osteopontin trong đại thực bào trong diễn biến hiện tượng viêm. Biểu hiện dấu ấn sinh học Osteopontin có thể báo hiệu hiên tượng viêm bệnh tim trước khi bị xơ mô tim.

Trong báo Atherosclerosis, 209: 284, 2010, lần đầu tiên Bs Johan M. Loenzen và các đồng nghiệp cho rằng thuốc Olmesartan giảm thấp nồng độ dấu ấn sinh học Osteopontin. Thuốc pravastatin cũng giảm thấp nồng độ dấu ấn Osteopontin. Ngược lại, chất Osteopontin tăng cao khi bệnh nhân bị bệnh cao máu liên hệ hiện tượng viêm.

Osteopontin còn thấy trong nhiều khảo cứu khác như khả năng bảo vệ khi bị chấn thương phổi thiếu dưỡng khí vì kìm hãm chất Nitric oxide synthetases. Bài do Bs XF Zhang và các đồng nghiệp đăng trong báo Chinese Medical Journal 123: 929, 2010.

Bs Philipp J. Thurner và các cộng sự viên trong báo Bone on line 26 Mars 2010 cho biết thiếu hụt dấu ấn sinh học Osteopontin tăng cao tình trạng xương mềm yếu mặc dầu trọng khối của xương không thay đổi.

Bs Kiori Shio và các cộng sực viên cho biết chất đồng dạng Osteopontin phân tích từ chất prombin tăng cao trong nước tiểu bệnh nhân phong thấp rheumatoid có thể là dấu hiệu trầm trọng của bệnh phong thấp rheumatoid. Kết quả đăng trong báo Journal of Rheumatology, ngày 16 tháng 2, 2010.

Bs Matthias Bache và các cộng sự viên cho biết biểu hiện quá lố chất Osteopontin liên hệ tiên lượng xấu bệnh nhân bị ung thư sarcoma. Bài tường trình trong báo BMC Cancer 10: 132, 2010. Các tác giả cho thấy mức bạch đản Osteopontin từ u bướu tăng cao trong huyết thanh bệnh nhân liên hệ những chỉ số lâm sàng như: giai đoạn u bướu phát triển, phân loại u bướu, kích thước u bướu, và tỉ lệ ung thư tái phát.

Osteopontin còn gọi là Sialoprotein do xương, hoạt hoá từ tế bào T-lymphocytes (ETA-1), và cũng là chất phosphoprotein 1. Osteopontin là một sản phẩm di thể chứa khoảng 300 amino acids. Osteopontin có nhiều chức năng sinh học như thiết kế xương, miễn dịch, hoá ứng động (chemotaxis), hoạt hoá tế bào, tế bào tự hủy (apoptosis).

Chức năng vỏ não trán giúp giải quyết những vấn đề phức tạp:

Bs David Brade và các đồng nghiệp vừa tường trình kết quả nghiên cứu đăng trong báo Neuron ngày 28 tháng Tư, 2010.

Theo các chuyên gia thì những tế bào thần kinh vỏ não ở trán có thể giải quyết những vấn đề trừu tượng phức tạp. Phần não này có thể giúp con người sắp xếp chương trình và giải quyết vấn đề mới khi phải dối diện mà chưa từng được biết trước đây. Phương tiện khảo sát dùng máy chụp hình não cộng hưởng từ trường (MRI) so sánh trường hợp cụ thể vơí những trường hợp trừu tượng. Chuyên gia muốn biết một người thường có óc linh động hay người đó chỉ nhớ lại những cách thức cũ để giải quyết vấn đề.

Các chuyên gia khám phá phần trước vỏ não giúp tiên đoán thành công khác nhau của mỗi con người khi phải giải quyết những vấn đề trừu tượng. Khi phải đối diện một vấn đề mới, con người thường tìm hiểu liên hệ giữa bối cảnh và hành động, theo nhiều mức độ tưởng tượng khác nhau sẩy ra cùng một lúc. Khi phải đối diện với những vấn đề mới, vỏ não trán giúp chúng ta lý luận, quyết định, và hành động. Đây là một chức năng mới của vỏ não trán mà bây giờ chúng ta mới hiểu rõ.

Tìm hiểu thay đổi phân tử có thể sớm tiên đoán bệnh mắt:

Bs Hafezi-Moghadam và các cộng sự viên đã dùng một phương pháp mới sớm phân tích giai đoạn thay đổi phân tử, hy vọng sớm phát hiện những bệnh viêm mắt. Tường trình đăng trong báo FASEB (Federation of American Societies for Experimental Biology, tháng Mười, 2010.

Các chuyên gia tìm hiểu thay đổi những viên fluorescent cực nhỏ phối hợp với những phân tử nằm ngoài màng tế bào miễn dịch. Thay đổi những phân tử ngoài màng tế bào miễn dịch trong mắt sớm phát hiện những bệnh viêm mắt. Hình ảnh thu thập từ kỹ thuật mới này còn giúp hiểu biết những thay đổi hoạt hoá tế bào miễn dịch của mắt.

Bơm thuốc kích thích tố Oxytoxin vào mũi thay đổi cảm xúc đàn ông

Bs René Hurlemann thuộc Đại Học Bonn vừa phổ biến kết quả thử nghiệm đăng trong báo Journal of Neuroscience.

Khảo sát 48 đàn ông chia làm 2 nhóm: nhóm thứ nhất được bơm kích thích tố Oxytoxin vào mũi và nhóm thứ 2 được bơm giả dược. Theo Bs Hurlemann thì nhóm đàn ông được bơm thuốc Oxytoxin tăng cao mức cảm xúc so sánh với nhóm người bơm giả dược. Những người được bơm Oxytoxin còn có những thay đổi cảm xúc vui buồn hiện rõ ra nét mặt. Theo tác giả thì cơ quan nhân Amygdala trong não bộ giữ nhiệm vụ quan trọng này. Tác giả cũng cho biết Oxytoxin có thể ảnh hưởng tới cảm xúc con người qua nhân Amygdala trong não bộ. Trong một bài trước đây trong mục Tin Mới Y Học, Y Dược Ngày Nay, chúng ta cũng đã nêu lên vai trò của nhân não Amygdala với vấn đề quyết định đỏ đen khi cờ bạc.

Biểu Hiện Di Thể và Ung Thư Buồng Trứng

Biểu hiện kháng nguyên ung thư Buồng Trứng phụ nữ

Bs Shiqian Zhang và các đồng nghiệp phổ biến kết quả nghiên cứu những kháng nguyên trong tế bào biểu mô và dòng tế bào ung thư buồng trứng phụ nữ như MAGE, GAGE, và BAGE. Mục đích chính của các tác giả là muốn tìm hiểu biểu hiện mRNA trong các kháng nguyên ung thư buồng trứng kể trên.

Theo các tác giả thì các di thể MAGE, BAGE và GAGE có thể đóng vai trò quan khi bệnh phát hiện và việc truy tầm di căn ung thư buồng trứng. Những di thể này cũng có thể là những chỉ dấu quan trọng trong việc sớm định bệnh và tiên lượng ung thư buồng trứng phụ nữ. Bài đăng trong BMC Cancer, 10: 163, 2010.

Thử Nghiệm Biểu Hiện Di Thể sớm truy tầm ung thư buồng trứng

Bs Z. Yurkovetsky và các cộng sự viên thử nghiệm một loạt những dấu ấn khác nhau như CA-125, HE4, CEA, và VCAM-1. Kết quả đăng trong báo Journal of Oncology, ngày 9 tháng 10, 2010. Bốn dấu ấn sinh học CA-125, HE4, CEA và VCAM-1 có thể dùng để sớm truy tầm ung thư biểu mô buồng trứng phụ nữ.

Thêm một nghiên cứu nữa cho biết kháng thể Chống Kháng Nguyên Ung Thư (TAA, Tumor-associated antigens), và dấu ấn sinh học (2D-DITA và STIP-1) cũng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc truy tầm ung thư buồng trứng phụ nữ. Tường trình này do Bs Sunghun Kim và các đồng nghiệp đăng trong báo Genes, Chromosomes and Cancer, 49: 585, 2010.

Khuếch đại Di Thể CCNE1 và ung thư buồng trứng

Bs Naomi Nakayama và các đồng nghiệp muốn tìm hiểu liệu di thể CCNE1 trong ung thư buồng trứng khuếch đại có ảnh hưởng xấu tới việc tiền định ung thư buồng trứng và làm cho đời sống bệnh nhân ngắn ngủi thêm. Đồng thơì các tác giả cũng muốn biết liệu di thể CCNE1 có phải là một trong những mục tiêu quan trọng trong việc điều trị ung thư buồng trứng phụ nữ. Bài phổ biến trong báo Cancer 116: 2621, 2010.

Kết quả thử nghiệm cho biết biểu hiện di thể CCNE1 ảnh hưởng rất nhiều tơí việc tăng trưởng ung thư buồng trứng và đời sống bệnh nhân, đặc biệt khi di thể CCNE1 khuếch đại. Ngoài ra, CCNE1 còn kìm hãm kiểu hình RNA (RNA-induced phenotypes). Theo các tác giả thì điều trị nhắm vào di thể CCNE1 có lợi cho bệnh nhân ung thư buồng trứng, khi CCNE1 khuếch đại.

Tóm lại đây là một số nghiên cứu tiêu biểu cho thấy vai trò di thể càng ngày càng trở nên quan trọng trong việc chuẩn định và điều trị ung thư buồng trứng phụ nữ.

Viêm Gan C và Suy Thận

Bs Jia-Jong Lee và các đồng nghiệp vừa phổ biến kết quả nghiên cứu bệnh viêm gan B và C liên hệ suy thận, trong báo AJKD (American Journal of kidney diseases, on line ngày 19 tháng 4, 2010). Khảo sát 54, 966 bệnh nhân (tuổi trung bình 60.8) bị viêm gan C hay viêm gan B, cho cả nước Đài Loan.

Phương pháp thử nghiệm gồm đo lượng bạch đản (Protein) trong nước tiểu (Proteinuria) và ước lượng tỉ lệ lọc thận. Trong thử nghiệm này, xác định suy thận dựa theo kết quả đo độ lọc thận hay hư thận trong 3 tháng liên tục.

Kết quả cho thấy, trong vùng bệnh nhân bị viêm gan B hay viêm gan C, tỉ lệ suy thận với viêm gan C tăng cao. Không có liên hệ giữa tỉ lệ suy thận và viêm gan B.

Trong một nghiên cứu bệnh học do Bs Lorien S. Dalrymple và các đồng nghiệp phổ biến trong báo Cl J Am Soc Nephrol, 2: 715, 2007, cũng nói về viêm gan C và suy thận. Suy thận có mức creatinine cao hơn 1.5mg/dl. Trong số 25,782 bệnh nhân có 1928 bệnh nhân có kháng thể dương tính viêm gan C và 23,854 bệnh nhân có kháng thể âm tính viêm gan C.

40% bệnh nhân dương tính viêm gan C có tỉ lệ suy thận cao so với bệnh nhân có âm tính viêm gan C.

Trong một tham khảo thứ 2 do Bs Nassim Kamar và các đồng nghiêp đăng trong trang Web “UpToDate for patients” cho biết có 3 loại suy thận liên hệ viêm gan C:

1) hỗn hợp Globulin tủa lạnh (mixed cryoglobulinemia),

2) viêm thận tiểu cầu loại màng tăng trưởng (membranoproliferative glomerulonephritis), và

3) bệnh thận membranous nephropathy.

Một số bệnh nhân viêm gan C có thể bị bệnh thận chấn thương tiểu cầu, ít thấy hơn, như xơ cứng tiểu cầu (glomerular sclerosis), viêm thận tăng sinh tiểu cầu (proliferative glomerulonephritis), viêm thận sợi nhỏ (fibrillary) và miễn dịch (immunotactoid glomerulopathies).

Trong một tường trình số 3 do Bs Hervé Zylberberg cùng các cộng sự viên tìm hiểu tiến triển mô bệnh học viêm gan C sau khi bệnh nhân ghép thận. Tường trình đăng trong Nephrol Dial Transplant, 17: 129, 2002. Tất cả có 28 bệnh nhân viêm gan C ghép thận. Các tác giả dùng phương pháp thông thường chặn miễn dịch (conventional immunosuppressive regimen) cho thấy ghép thận tăng cao diễn tiến xơ cứng viêm gan C trầm trọng hơn, so vơí bệnh nhân viêm gan C có miễn dịch mạnh (HCV-immunocompetent).

Tóm lại, những bài tường trình kể trên cho thấy viêm gan C liên hệ suy thận. Trong một tin khác trước đây đăng trong phần Đọc Báo Y khoa của Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com, chúng ta cũng thấy một tường trình đặc biệt nói về viêm gan C liên hệ bệnh vẩy nến. Cơ nguyên bệnh học liên hệ viêm gan C với suy thận hay viêm gan C với bệnh vẩy nến còn trong vòng tìm hiểu.

Liệt nửa mặt Bell’s Palsy

Bệnh nhân là một phụ nữ 59 tuổi, thuận tay phải. Bệnh nhân than phiền mặt bên trái có vẻ thay đổi như thấy tê tê cảm giác lạ xung quanh mắt và thấy giật giật từ vài ngày trước đây. Bệnh nhân không nhắm mắt được, đặc biệt bên trái. Mắt như bị khô. Không thấy nhức đầu. Ngoài ra không thấy gì lạ.

Bệnh nhân không có tiểu sử bệnh lý trầm trọng. Không có tiểu sử dị ứng. Hiện đang uống thuốc hạ cao mỡ.

Bệnh nhân không bị tiểu đường, không bị ngứa ngoài da, không đau khớp xương. Không bị điếc tai, không chóng mặt. không thấy yếu, không bị choáng váng (syncope), mắt không thấy nhìn một thành hai, v…v…

Khám bệnh thấy huyết áp 130/79, mạch 80/phút, Cân nặng: 130 lbs.

Khám tổng quát thấy bệnh nhân tỉnh táo, nhận thức được thời gian, không gian, và nơí chốn, hợp tác.

Đầu hình dáng bình thường. Rờ da đầu không than đau. Lỗ tai ngoài bình thường. Màng tai nguyên vẹn. Lỗ mũi thông. Cổ họng không thấy gì bất thường.

Cổ xoay bình thường. Tuyến giáp trạng không lớn. Không có tiếng rì rào động mạch cảnh (carotid).

Tim đập không có tiếng rì rào, không thất nhịp, không tiếng sột soạt (rub).

Khám hệ thống thần kinh thấy tình trạng tâm thần tỉnh táo (awake), quan tâm chú ý (attentive), định hướng (oriented) và tiếng nói bình thường (normal speech).

Khám giây thần kinh từ số 2 tới số 12 thấy bình thường. Thị trường (visual fields) bình thường (khi mắt nhìn thẳng phía trước không cần phải chuyển động mắt), đáy mắt (fundus) bình thường. Đồng tử mắt tròn và có phản ứng với ánh sáng. Cử động con ngươí mắt bình thường, không bị lé mắt. Phần thứ nhất và thứ ba thần kinh sinh ba (trigeminal nerve) bình thường. Mặt đối xứng. Yếu mặt bên trái. Không nhắm được mắt trái. Răng cắn được bình thường. Tai nghe bình thường. Lưỡi thẳng. Cơ ức-chũm và cơ thang mạnh bình thường, cả 2 bên phải và trái.

Khám thần kinh vận động (Motor exam) có sức mạnh bình thường, trương lực cơ bình thường.

Khám thần kinh cảm giác (Sensory exam) thấy da có cảm giác bình thường (pinprick), xúc giác (light touch) bình thường, nhận thức vị trí (position) bình thường, nhận thức cảm giác rung bình thường.

Khám tiểu não (celebellar) như bệnh nhân dùng ngón tay rờ mũi (finger to nose) bình thường, khám gót chân, đầu gối, cằm, thử rapidly alternating maneuvers bình thường (2 tay đặt vào đùi, ngửa 2 bàn tay rời khỏi đùi, làm lẹ trong 10 giây) .

Đi đứng: thử test Romberg bình thường, đi gót chân bình thường, đi bằng đầu ngón chân, tandem gaits bình thường.

Thử phản xạ, cánh tay phải +2, cánh tay trái +2 và +2.5, đầu gối +1 (2 bên), gót chân +1.5, thử Babinski và cơ gấp gan bàn chân (flexor plantar) bình thường (2 bên phải và trái).

Theo Bác sĩ chuyên thần kinh định bệnh: Bệnh nhân bị Liệt Bell mặt bên trái hay liệt giây thần kinh số 7 ngoại biên mặt bên trái.

Bệnh nhân được thử thêm: đếm máu và phân tích máu (CBC + differential), đo độ lắng tụ hồng huyết cầu (Erythrocytes sedimentary rate), thử máu tổng quát (Comprehensive metabolic screen): Tất cả đều bình thường. Bệnh nhân được điều trị và theo dõi 3 tuần lễ sau.

Bệnh liệt thần kinh mặt Bell là bệnh bị liệt một trong 2 giây thần kinh ở mặt. Giây thần kinh ở mặt còn gọi là giây thần kinh số 7, cấu tạo đôi, chui qua một kênh nhỏ ở xương sọ, dưới tai, gọi là kênh Fallopian. Giây thần kinh điều khiển cơ thịt ở hai bên mặt, như kiểm soát đóng mở mi mắt hay chớp mắt, biểu lộ nét mặt như mỉm cười hay giận dữ, lo lắng. Giây thần kinh mặt dẫn tới hạch nước mắt, hạch nước miếng (nước bọt), hay xương bàn đạp (stapes) trong tai giữa.

Nguyên nhân có thể do nhiễm siêu vi trùng herpes simplex loại 1, bệnh nhân có thể bị nhiễm siêu vi trùng herpes ở môi, hay cơ quan sinh dục. Có thể do siêu vi trùng bệnh trái rạ, bệnh giời leo, siêu vi trùng Epstein-Barr gây bệnh mononucleosis, hay do một siêu vi trùng cùng họ khác như Cytomegalovirus. Bệnh liêt mặt Bell thường thấy ở phụ nữ hay bệnh nhân tiểu đường. Bệnh liệt mặt Bell do Bác sĩ Charles Bell, môt giải phẫu gia Tô cách Lan khám phá hồi thế kỷ 19. Đôi khi không rõ nguyên nhân bệnh liệt nửa mặt Bell, như bệnh Lyme cũng có thể làm liệt mặt nên nhầm là Bell. Người da đen bị bệnh sarcoidosis có thể làm liệt mặt cũng có thể nhầm là Bell.

Triệu chứng bao gồm: bất thình lình bệnh nhân bị liệt nhẹ một nửa mặt. Có thể thấy đau sau một bên tai, nửa mặt cảm thấy yếu, rồi liệt nửa mặt. Có thể lúc đầu thấy yếu một bên mặt, rồi bệnh nhân cảm thấy một bên mặt như bị cứng lại, méo mặt. Bệnh tiến triển từ nhẹ sang nặng trong khoảng 48 giờ. Mắt cùng một bên không nhắm được. Khó ăn. Đôi khi ăn thấy mất vị. Phần lớn rờ mặt thấy tê, mặt nặng, mặc dù cảm giác vẫn bình thường.

Điều trị: Prednisone, Acyclovir, nhỏ thuốc nước mắt khỏi bị khô, dán tape để mắt nhắm lại (để vật lạ khỏi rớt vào mắt hay con gì bò vào mắt trong khi ngủ). Nếu mắt bị đau phải cho bác sĩ biết. Bác sĩ gia đình hay bác sĩ chuyên khoa thần kinh sẽ theo dõi và chỉ dẫn tường tận trong lúc điều trị.

Bệnh liệt một bên mặt Bell không phải do nguyên nhân tai biến mạch máu não. Nhưng cần gặp bác sĩ ngay để điều trị, gặp bác sĩ chuyên khoa thần kinh để phân biệt với tai biến mạch máu não, và nếu không liên lạc được vơí bác sĩ gia đình thì vào phòng cấp cứu.

Di Thể VEGF – Ung thư Ruột già, Ruột thẳng

Ung Thư Buồng Trứng liên hệ di thể VEGF, và chất CRP.

Bs Kyung A. Kwon và các đồng nghiệp đo mức VEGF (Vascular endothelial growth factor), IL-6 (Interleukin-6) và chất bạch đản CRP (C-reactive protein) trong huyết thanh bệnh nhân bị ung thư trực tràng và ruột già. Mục đích là muốn tìm hiểu tình trạng và tiên lượng của loại ung thư này.

Thử nghiệm cho 132 bệnh nhân ung thư ruột già và ruột thẳng sau khi giải phẫu và theo dõi 18.53 tháng. Kết quả thử nghiệm cho thấy mức VEGF và CRP tăng cao trong huyết thanh trước khi bệnh nhân ung thư ruột già và trực tràng giải phẫu điều trị. Mức VEGF tăng cao có thể coi là tiên lượng xấu cho sự sống còn của bệnh nhân ung thư ruột già và ruột thẳng.

Kết quả đăng trong báo BMC Cancer, 10: 203, 2010.

Tăng Biểu Hiện IGFIR điều chỉnh VEGF và VEGF-C tiên đoán Ung thư Ruột Già và Ruột thẳng di căn vào hạch bạch huyết

Thụ thể yếu tố tăng trưởng giống chất Insulin (IGFIR, Insulin-like growth factor-1 receptor) từng được biết có tác dụng vào u bướu ung thư. Trong nghiên cứu này, Bs Chunhui Zhang và các đồng nghiệp muốn tìm hiểu xem IGFIR liên hệ tới hiện tượng di căn ung thư ruột già và ruột thẳng vào hạch bạch huyết như thế nào. Kết quả thử nghiệm cho thấy thử nghiệm biểu hiện những thụ thể IGFIR, VEGF và VEGF-C có lợi chuẩn định di căn hạch bạch huyết từ ung thư ruột già và ruột thẳng. Nhờ đó có thể giúp xác định chương trình trị liệu bệnh nhân ung thư ruột già và ruột thẳng (trực tràng) sau khi giải phẫu.

Bài đăng trong báo BMC Cancer, 10: 184, 2010.

Phụ Nữ và Nguy Cơ Bệnh Tim Mạch

Bs Y. Zhang vừa phổ biến trong báo Nutrition, Metabolism and Cardiovascular diseases, trên mạng, ngày 31 tháng 5, 2010, nói về phụ nữ Mỹ với bệnh tim mạch. Khoảng 35% phụ nữ Mỹ bị bệnh tim mạch và đàn ông bị bệnh tim mạch khoảng 37.6%. Như vậy tức là phụ nữ Mỹ bị bệnh tim mạch suýt soát đàn ông Mỹ. Số phụ nữ ở Mỹ bị bệnh tim mạch ngày nay bằng số đàn ông Mỹ bị bệnh tim mạch 10 năm trưóc đây (tức là phụ nữ ở Mỹ bị bệnh tim mạch tăng cao trong vòng 10 năm qua). Đàn bà Mỹ bị tử vong vì bệnh tim mạch cao nhất hiện nay (52.6%) so vơí những nguy cơ tử vong khác. Những nguy cơ gây bệnh tim mạch cho cả đàn ông lẫn đàn bà tại Mỹ đều do những bệnh như cao huyết áp, cao mỡ trong máu, hút thuốc lá, ít hoạt động, và mập phì. Riêng đàn bà còn do uống thuốc ngừa thai, trong thơì kỳ mất kinh nguyệt, và phụ nữ mổ buồng trứng trước thơì kỳ mãn kinh.

Bs Andrew Moran và các cộng sự viên tham khảo viễn tượng bệnh tim mạch tại Trung Quốc. Bài đăng trong Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes, 3: 243, 2010. Các chuyên gia dùng phương pháp điện toán Markow tìm hiểu nguy cơ bệnh tim mạch cho những thế hệ tuổi từ 30 tới 84 trong thời gian từ 2010 tới 2030. Kết quả cho biết tuổi tác và tỉ lệ tăng trưởng dân số tại nước này sẽ tăng cao hơn phân nửa (hơn 50%) trong 20 năm tơí đây, đặc biệt những bệnh như cao máu, cao cholesterol trong máu, tiểu đường và mập phì. Họ cũng chăm chú vào việc kiểm soát bệnh cao máu, hút thuốc lá và những nguy cơ khác gây bệnh tim mạch.

Bs Gloria D. Coronado và các cộng sự viên khuyến cáo phòng ngừa bệnh tim mạch cho phụ nữ di dân người Việt tại Hoa Kỳ. Tham khảo đăng trong báo J. of Women’s Health, 17: 1293, 2008. Các chuyên gia cho biết nguy cơ bệnh tim mạch tăng cao ở Mỹ, nhiều nước trên thế giới kể cả Hoa Kỳ và Việt Nam. Dùng mô hình nghiên cứu cho 1523 phụ nữ người Việt di dân, tuổi từ 20 tới 79 tại thành phố Seattle, Washington, trong thời gian từ 2006 tới 2007. Tuổi tác và thời gian ở Mỹ liên hệ đề phòng nguy cơ bệnh tim mạch. Các tác giả khuyến cáo nên tiếp tục phổ biến giảm nguy cơ bệnh tim mạch cho phụ nữ người Việt di dân tại Hoa Kỳ.

Cơ Quan Y Tế Hoa Kỳ cũng phổ biến những tài liệu viết bằng tiếng Việt và tiếng Anh cho người Việt tại Hoa kỳ (National Heart Lung and Blood Institute, nih.gov) khuyến cáo mọi người nên tự đo huyết áp, theo dõi huyết áp, và giảm nguy cơ bệnh tim mạch. Ngoài ra còn phổ biến những tài liệu bằng tiếng Việt chỉ cách sống lành mạnh vơí những cách ăn uống dinh dưỡng tốt để giảm nguy cơ bệnh tim mạch.

Bệnh vẩy nến và Viêm Gan C 

Trong một tường trình đăng trong báo Dermatology, volume 220, số 3, 2010, do Bs Arnon D. Cohen, cho biết có sự liên hệ giữa bệnh vẩy nến với viêm gan C. Tuy nhiên không thấy bệnh vẩy nến có liên hệ với viêm gan B.

Kết quả dựa theo khảo sát 12,502 bệnh nhân bị vẩy nến. Các tác giả khuyến cáo nên lưu ý sàng lọc bệnh viêm gan C khi bệnh nhân bị bệnh vẩy nến.

Liên hệ giữa bệnh viêm gan C và vẩy nến đã được bình luận trong nhiều khảo cứu trước đây. Bs E. Taglionevà các đồng nghiêp xuất bản J. Rheumatology, 36: 270, 1999 cho biết viêm gan C có tỉ lệ cao mắc bệnh vẩy nến và loại phong thấp do bệnh vẩy nến gây nên. Đo kháng thể viêm gan C bằng thử nghiệm ELISA cho 50 bệnh nhân bị bệnh vẩy nến và 50 bệnh nhân bị phong thấp vẩy nến. Và những bệnh nhân bị bệnh vẩy nến đều được thử nghiệm RIBA (recombinant immunoblot assay). Khảo sát so sánh với 76 bệnh nhân bị phong thấp loại rheumatoid. Kết quả thử nghiệm không xác nhận giả thuyết viêm gan C gây bệnh vẩy nến. Tuy nhiên có sự khác biệt sác suất giữa tỉ lệ bệnh viêm gan C với phong thấp do vẩy nến so với người bình thường.

Trong điện báo Dermatology on line số 12 (7): 4, 2006, 2 bác sĩ Roberto Cecchi và Laura Bartoli đã điều trị bệnh nhân vẩy nến nặng với viêm gan C bằng thuốc etanercept (anti-TNF alpha therapy) trong 12 tháng. Kết quả tốt đẹp. Tuy nhiên cần thêm nhiều thử nghiệm để làm sáng tỏ vấn đề.

Vẩy nến là một bệnh thông thường ảnh hưởng tới chu kỳ tế bào da. Tế bào da của bệnh vẩy nến sinh sản rất mau lẹ gây nên những lớp da có vẩy dầy, ngứa, khô đỏ và đôi khi nhân cảm thấy đau. Vẩy nến là một bệnh kinh niên, khi bớt khi không, nhưng từ từ bệnh sẽ bị nặng thêm.

Viêm gan C do nhiễm siêu vi trùng viêm gan C làm cho gan bị viêm. Phần lớn bệnh nhân bị nhiễm viêm gan C không có triệu chứng trong lúc đầu. Có trường hợp chỉ biết bị viêm gan C khi chức năng gan trở thành bất thường, hoặc khi thử nghiệm truy tầm mới biết đã bị nhiễm siêu vi trùng viêm gan C, hoặc có khi cả chục năm sau này bệnh nhân mới biết bị viêm gan C. Viêm gan C là một trong những loại viêm gan nguy hiểm nhất.

Tin Mới Y Học Suy Tim

Phương pháp mới đo lường độ trầm trọng phức tạp của bệnh suy tim

Ts Barbara Riegel và các cộng sự viên trình bày một phương pháp lấy tên là HF-DMSI (Heart failure Disease Management Scoring Instrument) dùng để đo lường độ trầm trọng và phức tạp của bệnh suy tim. Hai nhân vật quan trọng nhất trong giải pháp này là nhân viên đưa lệnh và thông tin. Tường trình đăng trong báo Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes, 3: 324, 2010.

Máy Điều Trị Bệnh Suy Tim

Bs Arthur Moss (ngày May 13, 2010) thuộc Đại Học Y Khoa Rochester viết một bài tường trình phổ biến trong bản thông tin NewsRoom của trường Đại Học này. Kết quả nghiên cứu đã được tường thuật trong Heart Rhytms Society năm thứ 31. Kết qủa nghiên cứu cũng đã được viết năm ngoái trong báo New Eng J. Med. Bộ phận bao gồm máy điều chỉnh nhịp tim Cardiac Resynchronization Device phối hợp với máy khử rung tim Defibrillator (CRT-D) gài vào bệnh nhân cả hai phái nam vừa nữ. Nói chung 2 máy này giúp giảm suy tim, 41%, cho cả phái nam và phái nữ. Kết quả hiệu nghiệm hơn cho bệnh nhân phái nữ (70%) so với bệnh nhân phái nam (35%) trong việc điều trị suy tim, và tỉ lệ tử vong giảm được 72% ở bệnh nhân suy tim phái nữ. Tuy nhiên tỉ lệ tử vong bệnh nhân phái nam suy tim không thuyên giảm khi dùng phương pháp này. Máy tác dụng tốt hơn cho phụ nữ suy tim vì bệnh nhân phụ nữ phần lớn bị nghẹt dẫn truyền thần kinh tim bên trái và là lý do làm rối loạn hệ thống dẫn truyền điện trong tim phụ nữ, kể cả việc tim bóp không đều.

Thiếu máu cục bộ cơ tim với rối loạn tâm trương và suy tim

Bs Thomas E. Vanhecke và các đồng nghiêp tường trình trong báo Current Cardiology reports, tháng 5, 2010. Theo các tác giả thì 45-55% bệnh nhân động mạch vành tim bị suy tim thâm trương và thiếu máu cục bộ cơ tim và là nguyên nhân gây bệnh suy tim tâm trương trầm trọng hơn. Nếu không sớm nhận biết để điều trị thiếu máu cục bộ tim cấp tính và kinh niên thì bệnh tim sẽ trầm trọng hơn. Trong bài tham khảo này, các chuyên gia đã trình bày vai trò của thiếu máu cục bộ tim, tiến diễn xơ tim, về 2 phương diện dịch tễ học và bệnh lý và sinh lý học, xác định rối loạn chức năng tâm trương và suy tim tâm trương.

Khi chức năng tâm trương của tim rối loạn nặng thì tim bệnh nhân sẽ bị suy tâm trương. Định bệnh rối loạn suy tâm trương thường căn cứ theo kết quả siêu âm tim. Khi tâm thất tim bị cứng bất bình thường, máu không thể vào tâm thất đầy đủ như bình thường trong giai đoạn tâm trương, thì bệnh nhân sẽ bị suy chức năng tâm trương.

Khi chức năng tâm trương (diastolic dysfunction) ở trong tình trạng ứ động máu trong phổi thì bệnh nhân sẽ bị suy tâm trương (diastolic heart failure).

Máu Trong Nước Tiểu

Máu trong nước tiểu (hematuria) là một triệu chứng khi thấy hồng huyết cầu trong nước tiểu (Red blood cells, RBC). Có 2 loại triệu chứng máu trong nước tiểu. Loại thứ nhất khi nhìn bằng mắt thường mà thấy đỏ trong nước tiểu, tức là có nhiều máu (Gross hematuria). Loại thứ 2 nếu phải dùng kính hiển vi mơí thấy hồng huyết cầu là có ít máu (Microscopic hematuria). Truy tìm máu trong nước tiểu là một thử nghiệm thông thường thấy trong phòng thí nghiệm hay phòng mạch bác sĩ.

Triệu Chứng: Bệnh nhân thường thấy nước tiểu có mầu đỏ, hồng, hay màu giống như nước Coca. Nhưng đôi khi đi tiểu ra máu mà không thấy có triệu chứng. Trong trường hợp hiếm có, bệnh nhân thấy máu ra thành cục và cảm thấy đau khi đi tiểu.

Nguyên Nhân Nước Tiểu có Máu: Máu trong nước tiểu có thể do tập thể dục (thường trong một vài ngày). Máu trong nước tiểu có thể do uống thuốc xổ (laxative Ex-lax), thuốc loãng máu như Aspirine, hay hiếm có hơn do Clopidogrel, v…v…. Nhưng bệnh nhân vẫn phải gặp bác sĩ để xác định nguyên nhân. Thực vậy, nguyên nhân máu trong nước tiểu rất phức tạp. Cần gặp bác sĩ Chuyên Niệu khoa (Urologist).

Đàn ông lớn tuổi bị nhiễm trùng đường tiểu có khi thử nghiệm mới thấy máu trong nước tiểu. Trong trường hợp nhiễm trùng nặng vi trùng đi lộn từ bọng đái vào thận hay vi trùng lọt vào thận qua ngả mạch máu, bệnh nhân thấy đau hông và nóng. Có trường hợp bệnh nhân bị sạn trong thận hay bọng đái, sưng tuyến nhiếp hộ tuyến hay viêm nhiếp hộ tuyến cũng có thể bị chảy máu nhiều hay ít trong nước tiểu. Ngoài ra, có máu trong nước tiểu còn do ung thư thận, ung thư bọng đái hay ung thư nhiếp hộ tuyến. Sau hết, một số bệnh hiếm thấy hay bệnh nhân bị thương tích thận cũng là nguyên nhân làm cho nước tiểu có máu.

Thử Nghiệm: Ngoài việc khám bệnh, bác sĩ thử nghiệm nước tiểu xem còn tiếp tục có máu, thử nhiễm trùng, thử khoáng chất gây bệnh sạn.

Chụp hình như siêu âm những cơ quan đường tiểu như thận hay bàng quang để truy tầm khi thận bị ứ nước (hydronephrosis), đường dẫn nước tiểu từ thận tơí bàng quang bị ứ nước (hydroureter), thận có chất vôi (nephrocalcinosis), bị u bướu trong bộ phận đường tiểu, hay có sạn trong đường dẫn nước tiểu (ureter), thận bị thương tích, bệnh nang thận (renal cysts) hay ung thư thận (renal cells carcinoma), hoặc hiếm hơn chảy máu trong nước tiểu do mạch máu thận bất bình thường.

Nguyên nhân chảy máu trong nước tiểu do phần ngoài thận như sưng nhiếp hộ tuyến không phải do ung thư, bệnh nhân hiện đang uống thuốc loãng máu, có sạn thận, nhiễm trùng bọng đái hay nhiễm trùng nhiếp hộ tuyến, hoặc do viêm mào tinh hoàn hay niệu đạo, ung thư bọng đái, ung thư niệu đạo. Cuối cùng, chảy máu trong nước tiểu có thể thấy sau khi tình dục.

Chụp hình bàng quang và chụp hình đường dẫn tiểu IVP sau khi chích thuốc phản quang (intravenous pyelogram), là để xem thận, đường dẫn tiểu hay bọng đáí có gì bất bình thường.

Nếu cần đi sâu vào chi tiết, bác sĩ cho chụp hình cắt lớp CT urogram, thử tế bào học nước tiểu, và nội soi bàng quang là những thử nghiệm thường dùng để chẩn đoán bệnh khi nước tiểu có máu (microhematuria).

Đôi khi thử nghiệm toàn bộ không thấy gì nhưng bệnh nhân vẫn phải theo dõi thường xuyên, đặc biệt cho những ai có nguy cơ ung thư bàng quang như tiểu sử hút thuốc lá, làm việc trong môi trường có chất độc, hay tiểu sử xạ trị ung thư.

Nguyên Nhân nước tiểu có máu nhìn thấy qua kính hiển vi (microhematuria) rất phức tạp. Nếu bác sĩ chuyên Niệu Khoa (Urologist) không thấy gì thì cần gặp bác sĩ chuyên khoa Nội Thương Thận (Nephrologist). Thí dụ, chảy máu trong nước tiểu bắt nguồn trong tiểu cầu, có thể do bệnh liên hệ miễn dịch như bệnh lupus, bệnh thận IgA, viêm thận-tiểu cầu (membranoproliferative)…Liên hệ di truyền như bệnh Fabry, Alport. Hay có máu trong nước tiểu là do liên hệ gia đình dòng họ; viêm nhiễm trùng như viêm thận tiểu cầu do nhiễm vi trùng Streptococcus, hay nhiễm siêu vi trùng…

Nguyên nhân chảy máu trong nước tiểu ngoài tiểu cầu do bệnh thận đa nang, viêm thận di truyền, bệnh dinh dưỡng như nước tiểu có chất vôi, bệnh thận khe (interstitial) do vi trùng, siêu vi trùng, do thuốc men đang dùng, hay bệnh do hiện tượng tự miễn dịch, nhiễm trùng như lao hay viêm thận

Tóm lại, chảy máu trong nước tiểu có thể thấy nhiều hay ít trong nước tiểu, nguyên nhân đa dạng và phức tạp, cần phải gặp bác sĩ nhất là bác sĩ chuyên về niệu khoa (Urologist) để truy tầm bệnh. Nếu vẫn không thấy gì, mà vẫn bị máu trong nước tiểu (microhematuria) thì cần gặp bác sĩ chuyên khoa Nôi Thương Thận (Nephrologist) để tìm nguyên nhân. Bác sĩ Nội Thương Thận có thể phải làm sinh thiết thận (renal biopsy).

Liên Hệ Già Nua với Loạn Chức Năng Tế bào Nội Mô

Bs M.D. Herera và các cộng sự viên cho biết loạn chức năng nội mô tăng cao nguy cơ bệnh tim mạch và cao huyết áp ở tuổi già. Diễn biến già nua làm cho những tế bào nội mô mạch máu thay đổi, và là nguyên nhân làm mất thăng bằng những chất do nội mô sản xuất làm mạch máu nở dãn hay co nhỏ.

Hiện tượng mất thăng bằng kể trên đã làm thay đổi chức năng sinh học của chất không mầu NO (Nitric oxide), tăng cao sản xuất chất Cyclooxygenase (COX) làm mạch máu co nhỏ. Cả 2 chất kể trên liên hệ sản xuất những chủng loại phản ứng đặc biệt cho dưỡng khí (Oxygen) và khí trơ (Nitrogen).

Trong bài viết này các tác giả đã nghiên cứu những cơ nguyên bệnh lý học gây loạn năng cho tế bào nội mô đưa tơí những yếu tố làm thay đổi diễn biến già nua liên hệ hiện tượng oxýt hoá và những chất cytokines trong hiện tượng viêm, và do đó đã làm hỏng những tế bào nội mô và những yếu tố di truyền. Bài tham khảo đăng trong báo Ageing Research Review, 9: 142-152, 2010.

Trong một tường trình khác do Andrzej S. Tarnawski và các đồng nghiệp tường trình trong báo Biochem Biophys Res Communication, March 1, 2010, cho biết PTEN, một chất có đặc tính nhị nguyên phosphatase (dual-specific phosphatase), tăng biểu hiện trong tế bào nội mô mạch máu khi tế bào già nua. Vậy tăng cao PTEN là yếu tố chính gây hiện tượng già nua cho tạo mạch (angiogenesis).

Tiếp theo, Ts Sandra Donnini và các cộng sự viên cho biết những thuốc kìm hãm ACEI (angiotensin-converting enzyme inhibitors, chứa Sulfhydryl) có tính chất chống oxýt-hoá điều chỉnh e-NOS, FGF-2, và TERT mRNA, giúp tế bào nội mô sống lâu hơn, sửa chữa tế bào nội mô bị hư hại. Các tác giả khuyến cáo lợi ích của thuốc ACEI trong việc điều trị bệnh tim mạch do hư hại tế bào nội mô hay hiện tượng già nua. Bài đăng trong Pharmacol Exp Therapy, March 2010, 332: 691.

Liên Hệ Già Nua với Loạn Chức Năng Tế bào Nội Mô

Bs M.D. Herera và các cộng sự viên cho biết loạn chức năng nội mô tăng cao nguy cơ bệnh tim mạch và cao huyết áp ở tuổi già. Diễn biến già nua làm cho những tế bào nội mô mạch máu thay đổi, và là nguyên nhân làm mất thăng bằng những chất do nội mô sản xuất làm mạch máu nở dãn hay co nhỏ.

Hiện tượng mất thăng bằng kể trên đã làm thay đổi chức năng sinh học của chất không mầu NO (Nitric oxide), tăng cao sản xuất chất Cyclooxygenase  (COX) làm mạch máu co nhỏ. Cả 2 chất kể trên liên hệ sản xuất những chủng loại phản ứng đặc biệt cho dưỡng khí (Oxygen) và khí trơ (Nitrogen).

Trong bài viết này các tác giả đã nghiên cứu những cơ nguyên bệnh lý học gây loạn năng cho tế bào nội mô đưa tơí những yếu tố làm thay đổi diễn biến già nua liên hệ hiện tượng oxýt hoá và những chất cytokines trong hiện tượng viêm, và do đó đã làm hỏng những tế bào nội mô và những yếu tố di truyền. Bài tham khảo đăng trong báo Ageing Research Review, 9: 142-152, 2010.

Trong một tường trình khác do Andrzej S. Tarnawski và các đồng nghiệp tường trình trong báo Biochem Biophys Res Communication, March 1, 2010, cho biết PTEN, một chất có đặc tính nhị nguyên phosphatase (dual-specific phosphatase), tăng biểu hiện trong tế bào nội mô mạch máu khi tế bào già nua. Vậy tăng cao PTEN là yếu tố chính gây hiện tượng già nua cho tạo mạch (angiogenesis).

Tiếp theo, Ts Sandra Donnini và các cộng sự viên cho biết những thuốc kìm hãm ACEI (angiotensin-converting enzyme inhibitors, chứa Sulfhydryl) có tính chất chống oxýt-hoá điều chỉnh e-NOS, FGF-2, và TERT mRNA, giúp tế bào nội mô sống lâu hơn, sửa chữa tế bào nội mô bị hư hại. Các tác giả khuyến cáo lợi ích của thuốc ACEI trong việc điều trị bệnh tim mạch do hư hại tế bào nội mô hay hiện tượng già nua. Bài đăng trong Pharmacol Exp Therapy, March 2010, 332: 691.

TAGS: Già nua, Loạn chức năng tế bào nội mô (endothelial cells), Oxýt-hoá và Cytokines, PTEN, Sulfhydryl ACEI chống oxýt-hoá